هنرمند بزرگی که در بین 100 هنرمند برتر قرن جای دارد
جمعه 20 مهر ماه سال 1386
یادداشتی برای آیندگان
کارنامه کوتاهی از برترین هنرمندان یکصد سال گذشته ایران برای نسل آینده
سخنی با نوجوانان
دکتر میکائیل خسروی عضو هیئت مدیره کانون نظرسنجی پاسارگاد
چه بسا بسیاری از شما هنوز حتی نام بزرگان هنر و فرهنگ مان را نشنیده باشید لذا برای یاد آوری و ذکر خیر بزرگان فرهنگ و هنر ایران به اجمال نگاهی و اشاره ای کوتاه دارم بر دستاوردهای آنها .
۱- کمال الملک = "محمد غفاری "نقاش بزرگ اواخر قاجاریه ، صاحب اثر تالار آینه (که بسیاری معتقدند هنوز اثر نقاشی به این زیبای خلق نشده است) چندین شاگرد او جزو صد هنرمند برگزیده قرن هستند از جمله استاد مرحوم ابوالحسن خان صدیقی و استاد مهدی سجادی ، نقاش مقیم پاریس .
2- اُُرد بزرگ = طنزآرای برتر ایرانی صاحب اثر جهانی " یادت همچنان باقیست " هنرمندی وطن پرست بوده که تا کنون صدها کاریکاتوریست تربیت نموده است اولین کتاب آموزش طنزآرایی ایران را نگاشته است در مورد او کتابهایی نگاشته اند از جمله " برآیند " که حاوی سخنان حکیمانه اوست و " قاره کهن " که تفکر اجتماعی و تاریخی اش را نشان می دهد کتاب "برانگیختگان " نیز در مورد همانندیهای فکری ارد بزرگ با فردریش نیچه و جبران خلیل جبران است .
3- استاد ممیز = پدر گرافیک نوین ایران ، او با شناخت هنر مدرن و تلفیق آن با سمبولهای تاریخی ایران توانست گرافیک ایران را بومی کند او اولین کتابهای آموزشی این هنر را در ایران نوشت و شاگردان بسیاری تربیت کرد
4- ابوالحسن خان صدیقی = سازنده زیباترین اثر مجسمه سازی تاریخ ایران (مجسمه نادر شاه افشار )، صاحب اثر جاودانه مجسمه فردوسی ، و صدها اثر ماندگار دیگر، سفرای دیگر کشورها پیشتر لقب میکلانژ شرق را به او داده اند
5- هوشنگ سیحون = طراح اثر جاودانه آرمگاه حکیم عمر خیام که به اعتقاد بسیاری زیباترین بنای یادبود عصر حاضر بوده است البته بناهای دیگری همچون بوعلی سینا در همدان و کمال الملک در نیشابور و آرامگاه نادرشاه افشار از دیگر آثار ماندگار استاد است شاگردانش به او لقب "مرد بناهای ماندگار" را داده اند
6- مسعود کیمیای = سازنده فیلم قیصر که به اعتقاد بسیاری از منتقدان سینما همچنان بهترین اثر تاریخ سینمای ایران است فیلم دیگر او یعنی گوزنها شاید تنها فیلمی باشد که در تاریخ سیاسی ایران نیز نامش درج شود چرا که هنگام دیدن این فیلم در سینما رکس آبادان 400 نفر زنده زنده در آتش سوختند ، و راز قتل آنها همچنان جزو ابهامات تاریخ است
7- مهدی اخوان ثالث(م.امید)= صاحب اثر زمستان که شاید کمترین ایرانی فرهنگ دوستی آن را نشنیده و یا حفظ نباشد این شعر به اعتقاد همگان بهترین شعر نوی تاریخ معاصر ایران است اخوان توانست موج تجدد در شعر را با غنای شعر کلاسیک ایران تلفیق کند و به اعجازی قدرتمند در کلام دست یابد
8- صادق هدایت = پدر رمان نویسی مدرن ایران او صاحب اثر جهانی بوف کور است که تاکنون به دهها زبان زنده جهان ترجمه شده است دلایل تراژدی مرگ او همچنان در پرده ابهام است او صاحب دهها نوشته و رمان بوده که بسیاری از آنها در حال حاضر حالت مرجع را دارند و تعدادی هم منبع الهام نمایشنامه نویسان و دست اندرکاران عرصه سینما شده است
9- بهروز وثوقی = بازیگر خوش سیمای دهه پنجاه ایران او با فیلم قیصر جاودانه شد البته بازیهای او در فیلمهای دیگری همچون رضا موتوری ، سوته دلان و گوزنها نیز جزو شاهکارهای تاریخ سینما محسوب می شود
10- کاوه گلستان = عکاس صحنه های درگیری و تغییر نظام سیاسی در ایران ، او صاحب ماندگارترین عکسهای تاریخ انقلاب سال 1357 است آثاری که در پشت خود شجاعت و حس مسئولیت عکاس را نشان میدهد مسلما کتابهای تاریخ آیندگان با آثار او زینت خواهد شد
11- حسن شماعی زاده = تقریبا اکثر آهنگهای زیبای خوانندگان پاپ دهه پنجاه و شصت ایران را او ساخته است با ساخته های او بسیاری ستاره شده اند و چون از او دور شدند افول کردند آثار میهن پرستانه او شاید هیچ وقت دیگر تکرار نشود آنهای که با موسیقی پاپ آشنایی دارند قدرت تسلط او را، بر سازها و همچنین فولکلور نواحی و مناطق مختلف ایران را می ستایند
12- استاد شجریان = او قافله سالار موسیقی سنتی ایران در دو دهه گذشته است او توانست موسیقی سنتی در حال نابودی ایران را از دل تاریخ بیرون کشیده و با حفظ ویژه گیهای آن در قالبی منظم و منطقی دوباره به عرصه وارد کند بی تردید او مسلط ترین هنرمند موسیقی سنتی حال حاضر ایران است البته چالش او با غول رسانه ای ایران یعنی صدا وسیما ، سالها او را در کانون توجه فرهنگ دوستان قرار داده بود
13- استاد کابلی خوانساری = کسی که توانست به تنهای خط شکسته نستعلیق ایران را احیا کرده و قوانین و نظمی مدرن به آن بدهد هرچند او تقریبا در حاشیه خوشنویسان دولتی ایران قرار گرفته است اما توانسته بهترین شاگردان شکسته نویس ایران را تربیت کند به واقع او صاحب جایگاهی است که در صدها سال است کسی نتوانسته بود پر کند
در پایان یاد آوری یک نکته را ضروری می دانم و آن مطلب این است که اگر ستارگان آسمان هنر کشورمان را نادیده بگیریم آنگاه چیزی برای اثبات هویت ایرانی خود نخواهیم داشت ! .
در تمام اعصار ، هنرمندان پیشرو حافظان مرزهای فرهنگی کشور بوده اند و چه بسا در حال حاضر کشورها و قومیت های خود ساخته ای باشند که با ابزار هنر برای خود تاریخ ! و فرهنگی نوین می سازند و تاسف بارتر آنکه ، بسیاری از جوانان ما آن فرهنگ های کذای را عین حقیقت می پندارند و متاسفانه بزرگان فرهنگ خویش را منکر...
در ردیف ۶۸ برگزید گان بزرگترین نظرسنجی جامع ، تاریخ هنر ایران قرار گرفته است در این نظر سنجی بیش از 5000هزار نفر از عموم مردم ایران شرکت کرده اند و نتایج آن بشکل آنلاین بر صفحه هات اینترنتی قرار گرفته و بجز 8 نفر از زُبده ترین وبلاگ نویسان کشور حداقل 65 وبلاگ نویس دیگر بر کل انجام نظر سنجی و شمارش صحیح آرا نظارت کامل نموده اند.و اما مطالبی در مورد این هنرمند برجسته :
از استاد جز تعدادی مصاحبه متاسفانه چیز خاصی نیافتم پس بیوگرافی باشد برای بعد:
جهانگیر الماسی در پشت پرده مه
جهانگیر الماسی" گفت: "مراد از "سینمای معناگرا" طرح مسائلی است که انسان، تنهایی اش، عبودیت گمشده، رابطه انسان و خالق و آینده انسان دین دار و مومن به اعتقادات دینی را مطرح می کند." "جهانگیر الماسی"، بازیگر و کارشناس سینما، ضمن بیان این مطلب در مورد تعریف خود از سینمای معناگرا گفت: "در ابتدا باید معنویت را تعریف کنیم، چون اگر در حد واژه معنا باقی بماند، معنا عام شمول است و همه چیز می تواند معنا داشته باشد و در ذات تمام موجودات معنایی نهفته است، منتهی اگر در پس زمینه، نگاه دینی وجود داشته باشد، تعریف معنا و معنویت خود به خود ساحت انسان و عبودیت و خلقت و مراد از آن مطرح می شود و به نظرم مراد از سینمای معنا گرا طرح مسائلی است که از خود بیگانگی و این عبودیت گمشده و گمگشتگی به خصوص انسان معاصر در میان ابزار ساختاری سخت را طرح می کند و به قول قدیمی ها زمینه ای را فراهم می کند که هنر دراماتیک که همیشه توانسته مقتضای احساسات انسانی را طرح کند و در پی همین امر که هنر دراماتیک می تواند احساسات انسانی را مجسم کند پس به همین خاطر خطرناک هم هست، برای اینکه بیننده را می تواند در موقعیت آن اثر دراماتیک قرار دهد." این بازیگر سینما، تئاتر و تلویزیون تاکید کرد: "سینمای ملی یک تعریف دارد و سینمای معناگرا یک تعریف دیگری دارد، مراد از ملی منافع اقتصادی است، هر چند که در ظاهر در پیرایه های شکل هم این سینما دارای مختصات آشنایی یا نشانه های اشکاری برای شناسایی هویت ایرانی باشد، اما معمولاً واژه ملی را در طرح مسائل اقتصادی و تقسیم منافع عمومی باید جست و جو بکنیم و اگر عنوان کنیم سینمای ملی یعنی هم در ذات خودش جلوه هایی از هویت ایرانی را دارد و در شکل آن را رعایت می کند و منافع و دخل و خرجش هم داخل سینمای ایران صورت می گیرد و سودش هم آحاد ملت می شوند، بنابراین نزدیک سینمای ملی و سینمای معنا گرا در چه حوزه ای طبقه بندی می شود با تضاد روبه رو می شویم." بازیگر "دیگه چه خبر" در ادامه افزود: "دنیا در آغاز هزاره سوم دچار بحرانهای عجیبی است و متفکرین در پی تبیین این معنا هستند که ارجاع و بازگشت به نگاه دینی، اخلاقی و انسانی می تواند مفتاح سعادت دوباره بشر باشد، وگرنه هیچ تضمینی از عدم استفاده از سلاحهای کشتار جمعی حتی در جنگهای منطقه ای وجود ندارد، مگر اخلاق و اعتقادات که افراد را کنترل می کند و می تواند ترمز جدی برای ناهنجاری های اجتماعی باشد، از این نظر فکر می کنم جهان معاصر نیاز دارد به یک چالش معنوی، خب چه مبارک است که این چالش از داخل کشور ما و ذات سینمای ما برخیزد."
جهانگیر الماسی: گام اول دولت، قانونمند کردن سینما باشد
مشکل اصلی سینما در سالهای گذشته این بوده است که ضابطه یا قانون مندی مدونی وجود نداشته است و به همین دلیل سلیقه ها بر سینما حکومت می کردند.
"جهانگیر الماسی"، کارشناس فرهنگی و بازیگر سینما وتلویزیون، ضمن بیان این مطلب درگفت وگو با خبرنگار سینمایی "مهر"، درمورد باید ها و نباید های برنامه ها و سیاستهای دولت جدید در حوزه سینما گفت: من قبل از اینکه یک سینماگر باشم، عضو کوچکی از این جامعه هستم و فکرمی کنم که اگر اهدافی که در حوزه های سیاسی، اجتماعی، هنری، رئیس جمهور منتخب، دکتر احمدی نژاد به آنها تاکید داشتند، تحقق یابد، باعث بالندگی تمام عرصه ها منجمله سینما خواهد شد و سینما و دیگر رسانه ها، از جمله مطبوعات، می توانند منتقدین برنامه های دکتر احمدی نژاد باشند . وی افزود : اگر ما گذشته را بازخوانی کنیم و به دوران دهه شصت مروری داشته باشیم و به سینمایی که دراین دهه شکل گرفت ، توجه داشته باشیم، می بینیم که شاهد سینمایی بودیم که درعین احترام به مخاطب، سعی داشت جلوه های تازه زندگی اجتماعی را هم به تصویر درآورد و اگر شرایط نادرست سینمای قبل ازانقلاب را بازخوانی داشته باشیم، درمقایسه این دوزمان، شاید راه سومی فراهم شود، که ما را به راهکارهایی برساند که از تحمیق کردن جلوگیری کرده و کنترل منابع انسانی را از طریق برشمردن منافع مشترک ایجاد کرد تا بتوانیم به الگوی مناسبی جهت ارائه درسینما دست پیدا کنیم .
وی تاکید کرد : آن چیزی که امروز فراهم شده است، برآیند شرطی مدیریت های مختلفی است که درسینما اعمال شده است و به اعتقادم، مشکل اصلی این بوده است که ضابطه یا قانون مندی مدونی وجود نداشته است. به طور مثال دردورانی کلوزآپ خانم ها درسینما ممنوع بود و اتفاقا همان کسانی که این قانون را ایجاد کرده بودند، خودشان بعدها در آثارشان از کلوزآپ خانم ها به صورت افراطی استفاده کرد ند. پس می توانیم ادعا کنیم قانون مدون ومشخصی دراین خصوص وجود ندارد. در چنین شرایطی است که کنترل سینما می تواند از طریق اعتماد به فیلمسازان به دست آید . بازیگر" نار و نی " تاکید کرد: عده ای بعد از پیروزی انقلاب ، هدفشان ازتولید فیلم ،جنبه های مالی بود و از طریق تولید عکس های دنباله دار به ترفندهای مختلف به موفقیت های مالی گسترده ای دست پیدا کرند، البته نباید منکرجنبه های اقتصادی شد. بسیاری از مشکلاتی که در سینمای ما وجود دارد، به دو حوزه پخش و توزیع و نمایش مربوط می شود که با رفع این موانع می توانیم بسیاری ازمشکلات را حل کنیم .
